De kerstballen liggen misschien al klaar en de lichtjes zijn getest, maar wanneer mag die kerstboom nu eigenlijk naar binnen? Wacht je netjes tot Sinterklaas voorbij is, zet je hem eind november al neer of behoor je tot de mensen die half november vinden dat het lang genoeg heeft geduurd?
Er bestaat geen officiële datum waarop je de kerstboom moet opzetten. In Nederland is na Sinterklaas, vanaf 6 december, nog altijd een bekend moment. Maar met een kunstkerstboom kun je zonder praktisch bezwaar veel eerder beginnen. Bij een echte kerstboom is de timing wat bepalender, zeker als je wilt dat hij met kerst nog fris en vol is.
Van half november tot Driekoningen
Wie zich afvraagt wanneer je de kerstboom kunt zetten, heeft behoorlijk wat speelruimte. Van de eerste vroege kerstkriebels in november tot de traditionele afsluiting met Driekoningen op 6 januari: ieder moment heeft zo zijn voordelen.
Half november
Past bij: wie lang van de kerstperiode wil genieten en een kunstkerstboom heeft.
Half november is vroeg naar Nederlandse begrippen. De Sinterklaas voorbereidingen zijn nog volop bezig en december moet zelfs nog beginnen. Toch kan het thuis al prettig voelen om wat extra licht toe te voegen aan de donkere avonden.
Voor een kunstkerstboom maakt zo'n vroege start praktisch weinig uit. Geen naalden die uitdrogen en geen boom die je wekenlang in conditie moet houden. Je kunt hem neerzetten en eventueel rustig verder versieren.
Met een echte kerstboom zouden we op dit moment nog even wachten. Een boom die half november de verwarmde woonkamer in gaat, moet daar meer dan zes weken blijven staan om Oud en Nieuw te halen. Dat vraagt nogal wat van een boom die eigenlijk buiten thuishoort.
Laatste weekend van november
Past bij: wie december graag begint met de kerstboom al in huis.
Het laatste weekend van november is een handig tussenmoment. Je bent vroeg, maar niet zó vroeg dat kerst nog heel ver weg voelt. Zeker wanneer 1 december vlak na het weekend valt, is dit een logisch moment om de dozen met kerstdecoratie en kerstinspiratie tevoorschijn te halen.
Ook hier heeft een kunstkerstboom een praktisch voordeel. Met een echte boom moet je rekening houden met de weken die nog volgen. Warmte en droge lucht versnellen uitdroging, vooral wanneer de boom dicht bij een radiator, haard of vloerverwarming staat.
1 december
Past bij: wie graag een duidelijke datum kiest.
Geen zin om ieder jaar opnieuw te bedenken wanneer de kerstboom op mag? Dan is 1 december een simpele huisregel. Zodra de kalender naar december springt, mag de boom erin.
Het voordeel is dat je bijna de volledige decembermaand van de kerstboom geniet. Voor een kunstboom is dat probleemloos. Wil je een echte boom, kijk dan vooral naar de soort, versheid en plek in huis. Een koele woonkamer is vriendelijker voor een echte boom dan een kamer waar de verwarming flink staat te draaien.
De traditie na Sinterklaas
Voor veel Nederlandse huishoudens voelt 6 december nog steeds als het klassieke startsein. Eerst pakjesavond, daarna kerst. De sinterklaasdecoratie kan weg en de kerstboom neemt zijn plek over.
Je hoeft overigens niet op 6 december om acht uur 's ochtends met de kerstboomstandaard klaar te staan. Het eerste weekend na Sinterklaas is minstens zo logisch. Je hebt tijd om de boom te halen, neer te zetten en te versieren zonder dat het een klus voor een doordeweekse avond wordt.
Voor gezinnen die Sinterklaas uitgebreid vieren, heeft deze volgorde nog een voordeel. De twee feesten krijgen ieder hun eigen sfeer in huis. Zodra de laatste chocoladeletter is verdwenen, kunnen de kerstdozen open.
Rond 10 december
Past bij: wie een echte kerstboom wil en hem rond kerst op zijn mooist wil hebben.
Voor een echte kerstboom is begin tot half december een prettig moment. De periode tot kerst is niet extreem lang en je hebt er na de kerstdagen nog steeds plezier van.
Laat een echte boom bij voorkeur eerst wennen aan de overgang van buiten naar binnen. Een koele garage, schuur of andere tussenruimte kan de temperatuursprong verkleinen. Zet hem daarna niet pal naast een radiator, houtkachel of andere warmtebron.
Half december
Past bij: wie liever korter maar intensiever van een echte kerstboom geniet.
Een boom rond 15 december neerzetten klinkt voor vroege kerstliefhebbers misschien laat. Toch heeft het voordelen. Een echte boom hoeft minder lang tegen droge verwarmingslucht te vechten en de kans is groter dat hij tijdens de kerstdagen nog mooi oogt.
Dit moment past ook goed wanneer je weinig zin hebt om vijf of zes weken tussen de kerstversiering te zitten. Je bouwt in korte tijd naar kerst toe en kunt de boom na Oud en Nieuw weer opruimen.
Vlak voor kerst
Past bij: wie de boom maar kort wil laten staan.
Je kunt natuurlijk ook wachten tot de laatste dagen voor kerst. Dat voelt tegenwoordig behoorlijk laat, zeker wanneer overal om je heen de kerstbomen al weken staan.
Voor een echte boom is laat opzetten praktisch gunstig. Hij hoeft maar korte tijd binnen te staan en is tijdens kerst relatief vers. Het nadeel laat zich raden: terwijl bij anderen de lampjes al weken branden, staat jouw woonkamer nog zonder boom.
Wanneer kun je een echte kerstboom neerzetten
Bij een echte kerstboom bepaalt niet alleen traditie wanneer je hem neerzet. De omstandigheden in huis tellen minstens zo zwaar mee.
Een kerstboom groeit buiten en krijgt binnen plots te maken met droge lucht en een veel hogere temperatuur. Vooral een plek naast de verwarming, open haard of in direct zonlicht kan uitdroging versnellen. Ook vloerverwarming kan de boom van onderaf behoorlijk warm houden.
Wil je hem al vroeg in december neerzetten, kies dan een zo koel mogelijke plek en zorg dat de boom voldoende water krijgt. Een Nordmann houdt zijn naalden doorgaans beter vast dan een traditionele fijnspar. Een boom met een goede wortelkluit vraagt weer om een andere verzorging dan een afgezaagde boom.
Wil je een kerstboom met kluit na de feestdagen opnieuw buiten zetten of planten? Dan is lang verblijf in een warme woonkamer minder aantrekkelijk. Hoe korter de periode binnen, hoe kleiner de overgang die de boom moet verwerken.
Een kunstkerstboom kan eerder
Met een kunstkerstboom verdwijnt het belangrijkste praktische argument om te wachten. De boom droogt niet uit en ziet er op kerstavond hetzelfde uit als op de dag dat je hem hebt neergezet.
Dat maakt eind november of zelfs half november een stuk logischer als je graag lang van je kerstdecoratie geniet. Wie bewust spullen kiest die meerdere kerstseizoenen meegaan, vindt bij onze tips voor duurzame kerstdecoratie waar je ieder jaar plezier van hebt nog meer ideeën.
Er zit nog een voordeel aan vroeg beginnen: je hoeft niet alles op één dag te doen. Eerst de boom opzetten en de takken goed uitvouwen, daarna de verlichting en vervolgens de kerstballen en andere decoratie. Zeker bij een grote boom kan dat een stuk relaxter zijn dan één avond worstelen met dozen, snoeren en een boom die nét niet recht wil staan. Met de juiste volgorde voor het versieren van de kerstboom voorkom je bovendien dat je later weer lampjes of decoratie moet verplaatsen.
Wanneer haal je de kerstboom weer weg
Aan de andere kant van de kalender komt dezelfde vraag terug: wanneer moet de kerstboom eruit?
6 januari, Driekoningen, is de traditionele datum die het einde van de kerstperiode markeert. Wie graag aan die traditie vasthoudt, laat de boom dus tot en met de eerste dagen van januari staan.
In de praktijk is 1 januari of het eerste weekend na Oud en Nieuw voor veel mensen aantrekkelijker. De feestdagen zijn voorbij, het normale ritme begint weer en ineens kan die boom die vorige week nog zo gezellig stond behoorlijk veel ruimte innemen.
Bij een kunstboom kun je volledig op je eigen kerstgevoel afgaan. Een echte boom geeft soms zelf aan dat het tijd wordt. Wanneer hij sterk uitdroogt en veel naalden verliest, heeft langer laten staan weinig zin.
Wat werkt praktisch in een warm huis
Een woonkamer van 20 of 21 graden met vloerverwarming vraagt om een andere planning dan een huis waar de kamer vrij koel blijft. Zeker bij een echte kerstboom.
Staat jouw boom op een warme plek, dan is begin tot half december een handige keuze. Je verkort de tijd dat hij aan warmte en droge lucht wordt blootgesteld. Houd de boom weg bij directe warmtebronnen en controleer regelmatig of hij voldoende water heeft.
Heb je vloerverwarming, voorkom dan dat een pot of kluit rechtstreeks langdurig wordt opgewarmd. Een isolerende ondergrond kan helpen om de directe warmte bij de boom te beperken.
Een kunstboom trekt zich uiteraard niets aan van de thermostaat. Dan bepaalt vooral hoeveel weken jij tegen kerstballen wilt aankijken.
Dus wanneer zet je de kerstboom op
Er is geen datum waarop je 'te vroeg' of 'te laat' bent. Wel zijn sommige momenten praktischer dan andere.
- Half november tot eind november: vooral geschikt voor een kunstkerstboom en voor wie een lange kerstperiode wil.
- Vanaf 1 december: een makkelijke middenweg als je december volledig in kerstsfeer wilt beginnen.
- Vanaf 6 december: de vertrouwde Nederlandse keuze na Sinterklaas.
- Begin tot half december: aantrekkelijk voor een echte kerstboom, zeker in een warm huis.
- Vlak voor kerst: geschikt als je de boom kort wilt laten staan.
En op 6 januari? Dan geeft Driekoningen je een mooi moment om de boom op te ruimen. Maar als jij op 2 januari al genoeg hebt van naalden, lampjes en kerstballen, gaat niemand je kerstboomkalender controleren.
