Je huis verduurzamen kan veel opleveren. Meer wooncomfort, een lager energieverbruik en een woning die beter voorbereid is op een toekomst waarin aardgas een kleinere rol speelt. Daar staat tegenover dat maatregelen zoals isolatie, beter glas of een warmtepomp eerst geld kosten.
Gelukkig hoef je die investering niet altijd volledig zelf te dragen. Voor woningeigenaren bestaan verschillende subsidies, leningen en andere financiële regelingen. Sommige zijn landelijk, andere worden aangeboden door gemeenten, provincies of andere overheden. Welke regeling interessant is, hangt onder meer af van je woning, de maatregel die je wilt uitvoeren en je persoonlijke situatie.
Het helpt daarom om verduurzaming niet alleen technisch te bekijken. Wie vooraf uitzoekt welke financiële ondersteuning beschikbaar is, kan maatregelen soms slimmer combineren en beter bepalen welke investering op welk moment haalbaar is.
Welke subsidies zijn er voor duurzaam wonen?
Bij subsidies voor woningverduurzaming denken veel mensen meteen aan isolatie of een warmtepomp. Dat is logisch, want daarvoor bestaan bekende landelijke regelingen. Toch is het aanbod breder. Afhankelijk van waar je woont en wat je wilt aanpassen, kunnen er ook lokale subsidies of voordelige leningen beschikbaar zijn.
Grofweg kun je financiële ondersteuning voor verduurzaming onderverdelen in:
- landelijke subsidies voor energiebesparende en duurzame maatregelen;
- gemeentelijke en provinciale subsidies;
- duurzaamheidsleningen en energiebespaarleningen;
- financiering via de hypotheek;
- fiscale voordelen voor bepaalde maatregelen.
Een goede eerste stap is daarom niet alleen bekijken hoeveel een maatregel kost, maar ook welke regelingen erop van toepassing kunnen zijn.
ISDE: de belangrijkste landelijke regeling voor woningeigenaren
Een van de bekendste landelijke regelingen is de Investeringssubsidie duurzame energie en energiebesparing, meestal aangeduid als ISDE. Deze regeling wordt uitgevoerd door de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, RVO.
Voor particuliere woningeigenaren kan de ISDE onder voorwaarden financiële ondersteuning bieden bij verschillende vormen van verduurzaming. Daarbij kun je onder andere denken aan woningisolatie en bepaalde duurzame verwarmingsinstallaties.
De precieze voorwaarden verschillen per maatregel. Zo kunnen er eisen gelden voor het oppervlak dat je laat aanpakken, de isolatiewaarde, het toegepaste product of de manier waarop werkzaamheden worden uitgevoerd. Bij installaties kunnen technische producteisen gelden.
Controleer daarom voor je een opdracht definitief maakt altijd de actuele voorwaarden op RVO.nl. RVO is de uitvoerder van de regeling en publiceert daar de officiële voorwaarden, stappenplannen en hulpmiddelen voor het berekenen van mogelijke subsidie.
Subsidie voor isolatie
Isolatie is voor veel woningen een logische eerste stap. Een goed geïsoleerde woning houdt warmte beter vast en kan comfortabeler aanvoelen doordat muren, vloeren en ramen minder koud worden.
Afhankelijk van je woning kun je bijvoorbeeld kijken naar dakisolatie, vloerisolatie, spouwmuurisolatie, gevelisolatie of beter isolerend glas. Wie meer wil weten over de mogelijkheden kan zich eerst verdiepen in je woning isoleren en bepalen welke bouwdelen bij de eigen woning de meeste aandacht verdienen.
Wil je subsidie aanvragen voor isolatiemaatregelen, dan is een duidelijke administratie belangrijk. Zorg dat offertes en facturen voldoende informatie bevatten en bewaar documenten die aantonen welke materialen en hoeveelheden zijn gebruikt. RVO geeft bij de aanvraag aan welke gegevens en bewijsstukken nodig zijn.
Meerdere isolatiemaatregelen combineren
Het kan financieel interessant zijn om verschillende werkzaamheden als één verduurzamingsplan te bekijken. Binnen de ISDE kan het combineren van maatregelen onder bepaalde voorwaarden invloed hebben op de hoogte van de subsidie.
Dat betekent niet dat je automatisch zoveel mogelijk tegelijk moet laten uitvoeren. De bouwkundige logica van je woning blijft belangrijker. Begin bijvoorbeeld met maatregelen die warmteverlies beperken en kijk daarna welke vervolgstappen passen bij je energiegebruik en verwarmingssysteem.
Subsidie voor een warmtepomp
Ook voor bepaalde warmtepompen kan onder voorwaarden ISDE beschikbaar zijn. Een warmtepomp haalt warmte uit bijvoorbeeld buitenlucht, bodem of grondwater en gebruikt die om je woning te verwarmen.
Of zo'n systeem bij je huis past, hangt van meer af dan alleen de subsidie. De isolatie van de woning, de benodigde watertemperatuur van het verwarmingssysteem, de beschikbare ruimte en het huidige energieverbruik spelen allemaal mee.
Verdiep je daarom eerst in verwarmen met een warmtepomp voordat je offertes gaat vergelijken. Een subsidie kan een investering aantrekkelijker maken, maar de installatie moet vooral technisch passen bij de woning.
Voor de officiële voorwaarden en de apparaten die voor subsidie in aanmerking komen, is RVO de aangewezen bron.
Kijk ook naar subsidies van je gemeente en provincie
Naast landelijke regelingen kunnen gemeenten en provincies eigen subsidies of financiële programma's aanbieden. Die richten zich bijvoorbeeld op woningisolatie, energiebesparing of bepaalde groepen woningeigenaren.
Lokale regelingen kunnen interessant zijn omdat ze soms naast een landelijke subsidie gebruikt kunnen worden. Of dat inderdaad mogelijk is, hangt af van de voorwaarden van beide regelingen.
Een praktisch startpunt is de Energiesubsidiewijzer van Verbeterjehuis.nl. Verbeterjehuis is een initiatief van Milieu Centraal en de Rijksoverheid. Via de Energiesubsidiewijzer kun je op basis van onder meer je postcode en woonsituatie zoeken naar regelingen die op jouw situatie van toepassing kunnen zijn.
Controleer vervolgens altijd de regeling bij de gemeente, provincie of organisatie die deze daadwerkelijk uitvoert. Daar staan de officiële voorwaarden en aanvraagprocedure.
Geen subsidie? Kijk ook naar leningen voor verduurzaming
Een subsidie is prettig omdat deze een deel van de investering kan verlagen. Toch blijft bij grotere maatregelen vaak een bedrag over dat je zelf moet betalen. Een speciale lening voor verduurzaming kan dan een mogelijkheid zijn.
Een bekende landelijke optie is de Energiebespaarlening van het Nationaal Warmtefonds. Het Nationaal Warmtefonds is opgericht op initiatief van de Rijksoverheid en heeft geen winstoogmerk.
Met een Energiebespaarlening kunnen bepaalde energiebesparende maatregelen aan een bestaande koopwoning worden gefinancierd. De mogelijkheden hangen af van je situatie en de werkzaamheden die je wilt uitvoeren.
Op Warmtefonds.nl vind je informatie over onder andere:
- welke maatregelen gefinancierd kunnen worden;
- hoeveel je kunt lenen;
- de looptijd van een lening;
- de rente en financiële voorwaarden;
- de voorwaarden die gelden voor verschillende huishoudens.
Een lening is geen subsidie
Bij een aantrekkelijke financieringsregeling is het belangrijk om onderscheid te blijven maken tussen subsidie en geleend geld. Een lening moet worden terugbetaald en zorgt dus voor maandelijkse lasten.
Kijk daarom niet alleen naar het bedrag dat je kunt lenen, maar naar het volledige financiële plaatje. Hoeveel betaal je per maand? Hoe lang loopt de lening? Hoeveel betaal je uiteindelijk in totaal?
Zet daar vervolgens de voordelen van de maatregel tegenover. Een lager energiegebruik kan financieel voordeel opleveren, maar ook extra wooncomfort en minder afhankelijkheid van energieprijzen kunnen een rol spelen.
Verduurzaming financieren via je hypotheek
Bij een grote renovatie kan ook financiering via de hypotheek een mogelijkheid zijn. Sommige geldverstrekkers bieden specifieke mogelijkheden voor energiebesparende maatregelen of laten onder voorwaarden extra financiering toe wanneer het geld aan verduurzaming wordt besteed.
Of dat interessant is, hangt sterk af van je financiële situatie, woningwaarde en bestaande hypotheek. Houd bovendien rekening met bijkomende kosten en de looptijd van de financiering.
Een relatief laag maandbedrag klinkt aantrekkelijk, maar wanneer een investering tientallen jaren wordt gefinancierd, kunnen de totale kosten hoger uitvallen dan je aanvankelijk verwacht. Laat je bij belangrijke financiële beslissingen daarom passend adviseren.
Zonnepanelen en andere financiële voordelen
Niet ieder financieel voordeel voor een duurzamere woning wordt subsidie genoemd. Bij sommige maatregelen spelen bijvoorbeeld fiscale regels mee.
Voor zonnepanelen op of bij een woning geldt volgens de Belastingdienst onder de daarvoor geldende voorwaarden een btw-tarief van 0 procent. De Belastingdienst is de officiële bron om te controleren welke levering, installatie en bijbehorende werkzaamheden onder die regeling vallen.
Dit laat zien waarom het verstandig is om bij duurzaam wonen breder te kijken dan subsidies alleen. Een combinatie van lagere energiekosten, financiële ondersteuning en fiscale voordelen kan uiteindelijk bepalen welke investering voor jou haalbaar is.
Kun je verschillende subsidies combineren?
Soms kun je meerdere regelingen naast elkaar gebruiken. Een landelijke subsidie kan bijvoorbeeld samengaan met een gemeentelijke tegemoetkoming. Dat betekent echter niet dat iedere combinatie automatisch toegestaan is.
Controleer per regeling daarom ten minste:
- welke kosten voor vergoeding in aanmerking komen;
- of je andere subsidies mag combineren;
- wanneer je de aanvraag moet indienen;
- binnen welke termijn de werkzaamheden moeten plaatsvinden;
- welke facturen, foto's of andere bewijsstukken je nodig hebt.
Het moment waarop je subsidie aanvraagt, verdient extra aandacht. Bij sommige regelingen kan een aanvraag pas na uitvoering worden gedaan, terwijl je bij andere regelingen juist vooraf een aanvraag of toestemming nodig hebt.
Zo pak je subsidies en financiering stap voor stap aan
1. Kijk eerst wat je woning nodig heeft
Begin niet met de vraag hoeveel subsidie je kunt krijgen, maar met de woning zelf. Waar gaat warmte verloren? Welke ruimtes zijn moeilijk comfortabel te krijgen? Welke installaties zijn aan vervanging toe?
Wie eerst kijkt waar het meeste energie te besparen valt, kan veel gerichter investeren.
2. Maak een logische volgorde
Veel woningen zijn het meest gebaat bij een stapsgewijze aanpak. Eerst de bouwkundige schil verbeteren en daarna het verwarmingssysteem bekijken is vaak logischer dan meteen een nieuwe installatie plaatsen in een huis dat veel warmte verliest.
Dat hoeft overigens geen rigide regel te zijn. Iedere woning is anders. Zie het vooral als een manier om te voorkomen dat afzonderlijke maatregelen elkaar later in de weg zitten.
3. Zoek landelijke én lokale ondersteuning
Controleer RVO voor landelijke subsidies en gebruik de Energiesubsidiewijzer om mogelijke lokale regelingen te vinden. Kijk daarnaast op de website van je eigen gemeente.
4. Vraag duidelijke offertes aan
Zorg dat een offerte meer bevat dan één totaalbedrag. Bij subsidies kunnen exacte productgegevens, oppervlakten en technische specificaties relevant zijn.
Een duidelijke offerte helpt bovendien om verschillende aanbieders eerlijk te vergelijken.
5. Controleer de voorwaarden voordat je definitief opdracht geeft
Dit is een stap die gemakkelijk wordt overgeslagen. Controleer wanneer je moet aanvragen, welke maatregel precies in aanmerking komt en welke documentatie nodig is.
6. Bewaar alles
Bewaar offertes, facturen, betaalbewijzen, productinformatie en foto's van de werkzaamheden. Maak bij werkzaamheden die later aan het zicht worden onttrokken, zoals isolatie in een vloer of dak, tijdig foto's wanneer die voor een aanvraag nodig kunnen zijn.
Laat subsidie niet bepalen wat je aan je huis doet
Een hoge subsidie kan aantrekkelijk klinken, maar het bedrag dat je terugkrijgt is uiteindelijk maar één onderdeel van de beslissing.
Stel dat maatregel A veel financiële ondersteuning krijgt, terwijl maatregel B in jouw woning duidelijk meer comfort of energiebesparing oplevert. Dan kan maatregel B alsnog de verstandigste eerste stap zijn.
Kijk daarom naar het totaal:
- de investering;
- eventuele subsidie;
- verwachte energiebesparing;
- verbetering van comfort;
- onderhoud en levensduur;
- de plannen die je voor de woning hebt.
Ook de ontwikkeling van energiekosten kan je afweging beïnvloeden. Wanneer je je afvraagt of hogere gaskosten een reden zijn om nu extra maatregelen te nemen, lees dan ook meer over je huis verder verduurzamen bij hogere gasprijzen.
Appartement verduurzamen: wat doet de VvE?
Bij een appartement ligt de situatie anders dan bij een vrijstaande woning of rijtjeshuis. Gevel, dak, kozijnen en andere onderdelen kunnen gemeenschappelijk eigendom zijn. In dat geval kun je niet zelfstandig besluiten om deze bouwdelen aan te passen.
Voor Verenigingen van Eigenaars bestaan bovendien specifieke regelingen en financieringsmogelijkheden. Kijk daarom eerst welke delen van het gebouw onder de VvE vallen en bespreek verduurzaming binnen de vereniging.
Via officiële informatie van RVO, het Nationaal Warmtefonds en Verbeterjehuis kun je vervolgens bekijken welke mogelijkheden specifiek voor VvE's beschikbaar zijn.
En hoe zit het met een huurwoning?
Als huurder kun je grote bouwkundige verduurzamingen meestal niet zelfstandig uitvoeren. Voor isolatie, nieuw glas of een andere verwarmingsinstallatie is doorgaans de verhuurder of woningcorporatie aan zet.
Dat betekent niet dat je niets kunt doen. Bespreek comfortproblemen of een hoog energieverbruik met de verhuurder en vraag welke plannen er voor de woning zijn. Daarnaast kunnen gemeenten soms regelingen aanbieden die specifiek gericht zijn op huurders, bijvoorbeeld voor kleinere energiebesparende maatregelen.
Handige officiële bronnen om te bewaren
Wie plannen heeft om te verduurzamen, hoeft niet tientallen websites bij te houden. Met een paar betrouwbare adressen kom je een heel eind.
- RVO.nl: officiële informatie over onder meer de ISDE en bijbehorende voorwaarden.
- Verbeterjehuis.nl: informatie van Milieu Centraal en de Rijksoverheid, inclusief de Energiesubsidiewijzer.
- Warmtefonds.nl: officiële informatie over de Energiebespaarlening en andere financieringsmogelijkheden van het Nationaal Warmtefonds.
- Belastingdienst.nl: informatie over belastingregels die bij bepaalde verduurzamingsmaatregelen een rol kunnen spelen.
- De website van je gemeente: voor plaatselijke subsidies, acties en financieringsregelingen.
Gebruik deze bronnen vooral vlak voordat je een aanvraag of opdracht definitief maakt. Zo baseer je financiële beslissingen op de voorwaarden die op dat moment daadwerkelijk voor jouw situatie gelden.
Maak één financieel plan voor je hele woning
De prettigste manier om met subsidies en leningen om te gaan, is ze onderdeel te maken van een groter verduurzamingsplan.
Zet bijvoorbeeld per maatregel op een rij wat deze ongeveer kost, welke bijdrage mogelijk is, welk bedrag je zelf kunt betalen en welk deel eventueel gefinancierd moet worden. Kijk daarna naar de volgorde waarin je de werkzaamheden wilt uitvoeren.
Misschien blijkt dat je verschillende maatregelen handig kunt combineren. Het kan ook blijken dat een meerjarenplan veel beter bij je budget past. Een huis hoeft tenslotte niet in één verbouwing volledig aangepast te worden.
Subsidies en leningen zijn daarbij hulpmiddelen, geen doel op zich. Begin bij wat je woning nodig heeft, maak een plan dat technisch logisch is en onderzoek vervolgens welke financiële ondersteuning daarbij past. Op die manier helpt een regeling je om betere woonkeuzes te maken, in plaats van andersom.
Veelgestelde vragen
Welke subsidies zijn er voor het verduurzamen van een woning?
Er zijn landelijke en lokale subsidies voor duurzaam wonen. De ISDE is een belangrijke landelijke regeling en via de Energiesubsidiewijzer kun je ook zoeken naar regelingen van gemeenten en provincies.
Kan ik subsidie krijgen voor woningisolatie?
Voor verschillende vormen van woningisolatie kan onder voorwaarden ISDE beschikbaar zijn. Controleer bij RVO welke isolatiemaatregelen en technische eisen voor jouw situatie gelden.
Zijn landelijke en gemeentelijke subsidies te combineren?
Dat kan bij sommige regelingen. Controleer altijd bij beide uitvoerders of combinatie met andere subsidies is toegestaan en welke voorwaarden daarbij gelden.
Kan ik geld lenen om mijn huis te verduurzamen?
Ja. Het Nationaal Warmtefonds biedt onder meer de Energiebespaarlening voor goedgekeurde verduurzamingsmaatregelen aan bestaande koopwoningen.
Waar vind ik subsidies van mijn gemeente?
De Energiesubsidiewijzer van Verbeterjehuis is een praktisch startpunt om lokale subsidies en leningen te zoeken. Controleer daarna de officiële regeling bij de gemeente of uitvoerende organisatie.
Moet ik subsidie aanvragen voordat ik ga verduurzamen?
Dat verschilt per regeling. Controleer voordat je een definitieve opdracht geeft wanneer de aanvraag moet worden ingediend en welke bewijsstukken nodig zijn.
Waar controleer ik de voorwaarden van een verduurzamingssubsidie?
Gebruik bij voorkeur de website van de organisatie die de regeling uitvoert, zoals RVO voor de ISDE. Voor lokale mogelijkheden kun je daarnaast de Energiesubsidiewijzer en de website van je gemeente raadplegen.
