Bij een ecologisch huis gaat het erom dat het huis zo gebouwd is dat het een minimale ecologische voetafdruk achterlaat, dat er gebruikgemaakt wordt van materialen die biologisch afbreekbaar zijn en dat er enkel gebruikgemaakt wordt van natuurlijke energiebronnen. Welke mogelijkheden zijn er om een ecologisch huis te bouwen?

Bouwen met kalkhennep
Bij een huis met kalkhennep wordt de basis van een houtskelet gemaakt. Een natuurlijk mengsel van hennephout, hydraatkalk, mineralen en water zorgt voor muren van ‘kalkhennepbeton’. Het isoleert uitstekend, is vochtregulerend en heeft een goede CO2-balans. Bovendien is het volledig biologisch afbreekbaar.

Bouwen met stro
Een huis van stro wordt gebouwd met hout, stro en leem. De structuur wordt gemaakt van een houtskelet, de strobalen vormen de buitenmuren en leem doet dienst als pleisterwerk. Strobouw is milieuvriendelijk en volledig biologisch afbreekbaar, het isoleert goed tegen kou en geluid en isoleert veel beter dan een stenen huis. Een dak van turf en isolatie met schapenwol maken het geheel compleet.

Bouwen met leem
Bij leembouw wordt aarde als basismateriaal gebruikt. Door aarde te vermengen met klei en zand wordt een goede basis gebouwd. Leembouw is sterk vochtregulerend, recyclebaar, kent weinig temperatuurschommelingen binnen en is even stevig en duurzaam als stenen huizen.

Ecologische huizen kunnen uitstekend gecombineerd worden met allerlei energiebesparende, ventilerende en energieopwekkende maatregelen, zoals een regenwaterrecuperatiesysteem en zonnepanelen. Zou u dolgraag een ecologisch huis bouwen maar hebt u niet genoeg financiële middelen om dat te bekostigen? Informeer dan eens naar de mogelijkheden voor een lening op maat bij een kredietverstrekker als Findio.

Door er verder voor te zorgen dat uw huis centraal gelegen is, zodat u het aantal verplaatsingen per auto beperkt houdt, dat de ligging gunstig is wat betreft de zon en dat materialen zo veel mogelijk lokaal geproduceerd zijn om ook hier onnodig transport te voorkomen, bent u nóg ecologischer bezig!

Een nadeel van de traditionele bouwmethode is de afhankelijkheid van het weer. Zit dat een beetje tegen - en dat is geen zeldzaamheid in ons wisselvallige klimaat - dan kan dat al snel tot flinke vertragingen en dus ook tot extra kosten leiden. Om tijd en kosten te sparen wordt daarom ook bij traditionele bouw steeds vaker gebruik gemaakt van geprefabriceerde elementen, zoals betonnen wanden en vloeren. Vroeger werden ook deze op de bouwplaats gegoten, met lange wachttijden vandien. Door met geprefabriceerde elementen te werken staat het casco ofwel de ruwbouw eerder overeind en kan de woning sneller wind- en waterdicht worden afgewerkt. Dat is belangrijk want daarmee wordt bouwvocht zoveel mogelijk vermeden. En ook dat spaart uiteindelijk weer tijd: want pas als de woning voldoende droog is, kan met de afwerking worden gestart.

Selekthuis

Traditioneel betekent vandaag de dag lang niet altijd naar vrij ontwerp. Gespecialiseerde bedrijven in de traditionele bouw hebben doorgaans al diverse huizentypen in het bestand die op alle manieren kunnen worden uitgebouwd of aangepast, zodat uiteindelijk toch weer een uniek ontwerp staat. Een traditioneel gebouwd huis kan dus wel degelijk geprefabriceerde elementen bevatten. Omgekeerd bestaat er geen geprefabriceerde woning waarbij géén traditionele bouwtechnieken zijn gebruikt. Metselen blijft hoe je het ook wendt of keert een traditionele bouwtechniek. Maar dat traditionele bouw dé methode blijft voor een persoonlijk en vrij ontwerp spreekt voor zich.


De GIW Garantie is in het voordeel van de koper. Het verkleint het risico van schade voor de koper ingeval de aannemer onverhoopt failliet gaat. Bij financiële problemen van de bouwondernemer wordt de woning met de steun van de Aangesloten Organisatie afgebouwd. De Aangesloten Organisatie garandeert verder dat in de periode van zes jaar na ingang van de GIW garantie de garantieverplichtingen van de aannemer worden nageleefd. Als koper moet u de oplevering van uw woning wel bij de Aangesloten Organisatie melden. Hierbij is een opleveringsrapport erg belangrijk, aangezien hierin alle gebreken worden gemeld. De aannemer heeft drie maanden de tijd om deze opleveringsgebreken te herstellen.

Wordt uw woning onder GIW-garantie gebouwd en is het project aangemeld bij een van de bij het GIW aangesloten ondernemersgaranties, dan is de aannemer verplicht u de zogenaamde 5% regeling aan te bieden. Wat houdt dit in? U betaalt niet de volledige aanneemsom aan de aannemer, maar stort 5% daarvan op een zogenoemde depotrekening bij de notaris. Pas als er aan bepaalde voorwaarden is voldaan, betaalt de notaris het depot uit aan de bouwondernemer. Deze regeling fungeert als een stok achter de deur voor de aannemer. Hij zal eventuele gebreken na de oplevering zo snel mogelijk willen herstellen. Hij ontvangt de laatste termijn van 5% pas wanneer aan alle voorwaarden van de regeling zijn voldaan.

Diverse modelcontracten en overeenkomsten kunt u van de site downloaden en afdrukken.

Het GIW verstrekt informatie in de vorm van brochures en regelingen.


Bouwen is een arbeidsintensief proces waarbij veel disciplines zijn betrokken. Bovendien wordt de bouwtijd nogal eens verlengd doordat met slecht weer niet kan worden gewerkt. Bij prefabricage wordt dat ondervangen doordat een deel van de bouwwerkzaamheden naar de fabriek is verplaatst. Dat komt de snelheid én de bouwkosten ten goede.

Bij prefabricage (prefab bouwen) wordt een aantal arbeidsintensieve onderdelen van de woning - zoals betonnen vloeren en wanden - in de werkplaats of fabriek gemaakt, waar de omstandigheden idealer zijn dan in de open lucht. Op de bouwplaats kunnen deze onderdelen in een van tevoren uitgekiende volgorde direct op de juiste plek worden gezet. Het casco staat daardoor in een mum van tijd overeind. Dat heeft weer als voordeel dat de woning snel wind- en waterdicht kan worden afgewerkt. Bovendien brengt het bouwen met prefab elementen weinig rommel en afval met zich mee. Voordat met de opbouw kan worden begonnen, moet vanzelfsprekend eerst het hei- en funderingswerk zijn uitgevoerd. Vervolgens wordt de betonvloer geconstrueerd. Als deze is uitgehard begint men aan het casco. De in de fabriek samengestelde elementen worden in korte tijd op de funderingsbalken gemonteerd. In deze elementen zijn reeds buitenkozijnen en beglaasde ramen geplaatst. Het systeem past vrijwel naadloos aan en in elkaar en is dan ook absoluut maatvast. Ook de dakconstructie is meestal geprefabriceerd. Na het aanbrengen van de prefab topgevel is de woning wind- en waterdicht. De afbouw - zowel buiten (spouwmuur) als binnen - vergt uiteraard nog wel de nodige tijd.

Prefabricage is dus een budgetvriendelijke en snelle manier van bouwen. Een groot deel van de kosten wordt niet op de bouwplaats, maar in de werkplaats of in de fabriek gemaakt. Slechte weersomstandigheden hebben geen nadelige invloed op de bouwtijd. Door de kortere bouwtijd kan fors worden bespaard op de uitvoerings- en organisatiekosten en op de kosten van het bouwtoezicht. Nadeel is wel dat prefabricage veel voorbereidingstijd vereist voor de uitvoerders. Gespecialiseerde bouwbedrijven hebben dan ook bijna allemaal eigen architecten in dienst. Als opdrachtgever heb je - uitzonderingen daargelaten - dus niet de vrijheid van een eigen architect. Daar staat tegenover dat op elk woningontwerp legio variatiemogelijkheden zijn wat betreft afwerking en indeling. Waardoor je als opdrachtgever toch het prettige gevoel krijgt dat je een unieke en op maat gesneden woning ontwerpt.

De grens tussen traditionele bouw en prefabricage is steeds moeilijker te trekken. Bij traditionele bouw wordt tegenwoordig bijna altijd wel gebruik gemaakt van een paar prefab elementen. Omgekeerd wordt prefabricage soms aangeduid als geautomatiseerde traditionele bouw. Een term die de lading goed dekt. Want staat de prefab woning eenmaal, dan is deze doorgaans niet van een traditioneel gebouwde woning te onderscheiden. Een van de belangrijkste bezwaren van prefabricage - namelijk het gebrek aan keuzevrijheid doordat wordt gewerkt met uniforme onderdelen - lijkt nauwelijks nog een rol te spelen. De productietechniek is tegenwoordig goed in staat om in te spelen op kleinere series van gelijke elementen, zodat deze bouwmethode qua variatiemogelijkheden niet onder hoeft te doen voor de andere methoden. Sterker: houtskeletbouw en houtstapelbouw (logbouw) zijn in de strikte zin van het woord natuurlijk ook voorbeelden van prefab bouwmethoden.


Veel mensen krijgen bij de term houtskeletbouw het beeld van een volledig uit hout opgetrokken woning voor ogen. Ten onrechte: alleen het frame is namelijk van hout. Voor de afwerking is er net zoveel keuze in materialen als bij traditionele bouw.

Houtskeletbouw behoort tot de prefabricage bouwmethoden. Het principe is eenvoudig: wanden, vloeren en daken, opgebouwd uit een open raamwerk (skelet) van hout. Dat raamwerk wordt gevuld met isolatiemateriaal en vervolgens bekleed met plaatmateriaal. In Nederland wordt houtskeletbouw meestal toegepast volgens de platformmethode. Dat wil zeggen dat op de wanden een vloer komt te liggen die dan weer dient als platform voor de wanden van de volgende verdieping. Net als bij traditionele bouw is er voor de afwerking keuze uit diverse materialen. De gevels kunnen bijvoorbeeld worden afgewerkt met gemetselde baksteen, pleisterwerk of diverse plaatmaterialen, waaronder onderhoudsarm hout. Ook voor het dak zijn alle afwerkingen toepasbaar: riet, leien, dakpannen of trendy golfplaat. Houtskeletbouw geeft de opdrachtgever en/of architect alle vrijheid als het gaat om vormgeving. Het uiterlijk van de woning verwijst dus op geen enkele wijze naar de bouwmethode. Tenzij men zeer nadrukkelijk voor bekleding met onderhoudsarm hout kiest.

Een belangrijk voordeel van prefabricage is dat de bouwtijd relatief kort is. De bouwelementen worden in gespecialiseerde timmerfabrieken vervaardigd en vervolgens naar de bouwplaats vervoerd. Daar wordt vervolgens binnen één tot twee dagen het casco neergezet. De woning is dus supersnel wind- en waterdicht, waardoor er nauwelijks sprake is van bouwvocht. Een relatief korte bouwtijd betekent ook: rentewinst. Bovendien kun je als opdrachtgever binnen zeer korte tijd naar je nieuwe droomhuis verhuizen. Het relatief lage gewicht van hout is bovendien gunstig voor de benodigde fundering. Dat is een van de redenen dat onderdelen die in de houtskeletbouw zijn ontwikkeld, zoals bepaalde dakconstructies, inmiddels ook worden toegepast bij andere bouwsystemen.

Door de naadloze constructie en de grote hoeveelheid isolatiemateriaal die in de bouwelementen kan worden opgenomen gaat er geen warmte door ongewenste ventilatie verloren. Daardoor kan zeer efficiënt met energie worden omgesprongen. Ook het ontbreken van bouwmassa (steen of beton) waarin normaal gesproken een deel van de warmte wordt opgeslagen, draagt daaraan bij. Houtskeletwoningen voldoen dan ook ruimschoots aan de Energie Prestatie Norm (EPN). Ook wat geluidsisolatie betreft voldoen houtskeletwoningen ruimschoots aan de gestelde eisen.

Houtskeletbouw vraagt niet meer onderhoud dan andere bouwmethoden. Het frame is immers zorgvuldig weggewerkt achter de beplating, zodat er geen vocht bij kan komen. Om nog een misverstand uit de weg te ruimen: een houten skelet als basis levert geen verhoogd brandgevaar op: brandwerende beplatingen schermen de constructie af zodat het vuur zich niet kan uitbreiden. Proeven tonen aan dat de combinatie van gipskartonplaten en minerale wol zowel de branddoorslag als -overslag effectief tegengaat. Nederlandse verzekeringsmaatschappijen zullen een houtskeletwoning daarom niet als een groter risico aanmerken.

Houtskeletbouw wint wereldwijd niet voor niets aan populariteit. Dat heeft alles te maken met de steeds hogere eisen die worden gesteld aan energieverbruik én milieuvriendelijkheid. Hout is puur natuur. Voor de productie is alleen zonne-energie nodig. Hout kan bovendien uitstekend worden hergebruikt. Wereldwijde certificering van productiebossen en -hout moet de beschikbaarheid ook in de toekomst waarborgen.